„Luka Kotor“ A.D. kažnjena zbog zloupotrebe dominantnog položaja

Agencija za zaštitu konkurencije Crne Gore („Agencija„) je saopštila da je Viši sud za prekršaje Crne Gore 10. jula 2018. godine Luci Kotor izrekao novčanu kaznu za zloupotrebu dominantnog položaja koju je Agencija utvrdila 2016. godine. Luci Kotor kazna je izrečena u iznosu od 27.249,54 EUR, što predstavlja 1% prihoda ostvarenog u 2014. godini, dok je odgovornom licu u Luci Kotor sud izrekao novčanu kaznu u iznosu od 1.000 EUR.

Agencija je u oktobru 2016. godine utvrdila da je Luka Kotor zloupotrijebila dominantni položaj koji uživa na relevantnom tržištu lučkih usluga u akvatorijumu luke Kotor  tako što je te usluge uslovljavala uslugom pilotaže.

Vlada Crne Gore je Luci Kotor odobrila privremeno pravo korišćenja dijela morskog dobra u Kotoru do završetka procedure za dodjelu koncesije. Luka Kotor, pored ostalih lučkih usluga, obavlja i uslugu pilotaže na neekskluzivnoj osnovi u okviru cijelog Bokokotorskog zaliva, uključujući i luku Kotor. Osim Luke Kotor, ovlašćenje za obavljanje usluge pilotaže, koje izdaje nadležno ministarstvo pomorstva i saobraćaja, imaju još dva privredna subjekta. Nakon sprovedene analize tržišta pružanja usluge pilotaže, Agencija je utvrdila da u preko 98% slučajeva uslugu pilotaže u okviru akvatorijuma luke Kotor obavlja Luka Kotor. Nasuprot tome, kada je u pitanju ostatak Bokokotorskog zaliva van akvatorijuma luke Kotor, iste pomorske agencije su znatno rjeđe angažovale Luku Kotor za obavljanje usluge pilotaže.

Po sprovedenom ispitnom postupku, Agencija je utvrdila da je Luka Kotor zloupotrijebila svoj dominantan položaj koji kao koncesionar u akvatorijumu luke Kotor ima na pružanje lučkih usluga (kao što su usluge sidrenja, veza, i povezane usluge), tako što je uslovljavala agente i brodare da za usluge pilotaže moraju angažovati Luku Kotor u svakom slučaju kada je dolazna i odlazna luka plovila luka Kotor. Luka Kotor je tako 7. jula 2015. godine odbila prihvat motorne jahte pomorskoj agenciji „BWA“ d.o.o zbog izbora preduzeća „Boka Pilot“ za pružanje usluge pilotaže u luci Kotor. Agencija je utvrdila da je Luka Kotor na taj način ograničavanjem pružanja drugih lučkih usluga spriječila i ograničila razvoj konkurencije za usluge pilotaže u okviru akvatorijuma luke Kotor.

Agencija je rješenjem zabranila Luci Kotor svako buduće postupanje kojim bi mogla na isti način spriječiti, ograničiti ili narušiti konkurenciju zloupotrebom dominantnog položaja, kao i po drugom osnovu koji nije u vezi sa predmetom lučke usluge. Osim toga, Agencija je Luci Kotor naložila i preduzimanje mjera radi otklanjanja štetnih posljedica i uspostavljanja efikasne konkurencije na tržištu, srazmjerno učinjenoj povredi.  Mjere su se odnosile na obavezu Luke Kotor da utvrdi nediskriminatorne uslove poslovanja s potencijalnim korisnicima usluge pilotaže na jasan i transparentan način, tako što će:

  • obavijestiti pomorske agencije/brodare o pravu nezavisnog i slobodnog odabira privrednog subjekta koji pružaju lučke usluge pilotaže u luci Kotor na jednakoj i nediskriminatornoj osnovi,
  • obavijestiti pomorske agencije/brodare da Luka Kotor nema ekskluzivno pravo obavljanja usluge pilotaže, i da ostale usluge koje Luka Kotor pruža nisu i ne mogu biti u direktnoj vezi sa uslugama pilotaže, naročito u smislu ugovaranja uslova i cijene za predmetne usluge odvojeno i/ili zajedno sa uslugom pilotaže, i
  • kontinuirano obavještavati Agenciju u naredne dvije godine od donošenja ovog rješenja, najmanje dva puta godišnje, o primljenim zahtjevima pomorskih agenata za obavljanje usluge pilotaže u luci Kotor, te dostavljati pregled prihvaćenih i izvršenih zahtjeva, kao i komercijalnih uslova pružene usluge.

Agencija je podnijela i zahtjev za pokretanje prekršajnog postupka protiv Luke Kotor i odgovornog lica radi kažnjavanja, pošto sama nema zakonsko ovlašćenje da izriče kazne.

U izvještaju o radu za 2016. godinu, Agencija je navela da je Luka Kotor u svemu postupila po naloženim mjerama iz rješenja, ali i da je Sud za prekršaje odbacio prekršajni zahtjev Agencije. Agencija je podnijela žalbu na to rješenje Višem Sudu za prekršaje Crne Gore, koji je žalbu uvažio, ukinuo rješenje prvostepenog Suda za prekršaje i predmet vratio na ponovni postupak i odlučivanje. Odluka prvostepenog suda u prekršajnom postupku nije dostupna. Međutim, iz saopštenja Agencije od 30. jula 2018. godine može se zaključiti da je odluku o kažnjavanju donio Viši sud za prekršaje po ponovnoj žalbi Agencije.